Τα συνδυαστικά αντισυλληπτικά χάπια περιέχουν συνθετικές ορμόνες οιστρογόνων και προγεστίνης που εμποδίζουν την ωορρηξία και μεταβάλλουν το τραχηλικό βλέννα για να αποτρέψουν τη σύλληψη. Στην Ελλάδα διατίθενται αξιόπιστες επιλογές όπως το Yasmin, Diane 35, Mercilon και Marvelon, κάθε ένα με διαφορετική σύνθεση ορμονών.
Τα κύρια οφέλη περιλαμβάνουν υψηλή αποτελεσματικότητα (πάνω από 99%), ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου και μείωση των συμπτωμάτων του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου. Οι πιθανές παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν:
Τα χάπια λαμβάνονται καθημερινά την ίδια ώρα για 21 ημέρες, ακολουθούμενα από 7 ημέρες διαλείμματος.
Το μίνι χάπι περιέχει μόνο προγεστίνη και αποτελεί ιδανική επιλογή για γυναίκες που δεν μπορούν να λάβουν οιστρογόνα. Ενδείκνυται ιδιαίτερα για θηλάζουσες μητέρες, καπνίστριες άνω των 35 ετών και γυναίκες με ιστορικό θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Στην ελληνική αγορά διατίθενται αποτελεσματικές επιλογές που λαμβάνονται καθημερινά χωρίς διακοπή.
Το NuvaRing είναι ένας εύκαμπτος δακτύλιος που τοποθετείται στον κόλπο και απελευθερώνει ορμόνες για τρεις εβδομάδες. Παρέχει την ίδια αποτελεσματικότητα με τα χάπια αλλά με μεγαλύτερη ευκολία χρήσης. Τα επιδερμικά συστήματα εφαρμόζονται εβδομαδιαίως και αποτελούν εναλλακτική για γυναίκες που προτιμούν μη καθημερινή χορήγηση.
Τα προφυλακτικά αποτελούν μία από τις πιο δημοφιλείς μεθόδους αντισύλληψης, προσφέροντας διπλή προστασία. Διατίθενται σε διάφορους τύπους και υλικά για να καλύψουν όλες τις ανάγκες:
Η επιλογή του σωστού μεγέθους είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα και την άνεση. Τα προφυλακτικά προστατεύουν επίσης από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του HIV.
Τα IUD είναι μακροχρόνιες λύσεις αντισύλληψης που τοποθετούνται από γυναικολόγο. Τα χάλκινα IUD προσφέρουν προστασία έως 10 χρόνια, ενώ τα ορμονικά έως 5 χρόνια. Η διαδικασία τοποθέτησης είναι απλή και γίνεται στο ιατρείο με τοπική αναισθησία.
Τα σπερμοκτόνα διατίθενται σε μορφή κρεμών, αφρών και suppositories, ενώ τα διαφράγματα και cervical caps δημιουργούν φυσικό φραγμό. Συχνά συνδυάζονται για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Στην Ελλάδα διατίθενται χωρίς συνταγή γιατρού σκευάσματα με levonorgestrel, που πρέπει να ληφθούν εντός 72 ωρών από την επικίνδυνη επαφή. Η αποτελεσματικότητα μειώνεται σημαντικά όσο περισσότερος χρόνος περνά:
Λαμβάνεται ως μοναδική δόση και συνίσταται να γίνεται το συντομότερο δυνατό μετά την επικίνδυνη επαφή.
Το ulipristal acetate προσφέρει εκτεταμένο χρονικό παράθυρο αποτελεσματικότητας έως 120 ώρες (5 ημέρες). Διαθέτει υψηλότερη αποτελεσματικότητα από το κλασικό χάπι, ειδικά μετά τις πρώτες 72 ώρες. Οι παρενέργειες περιλαμβάνουν ναυτία, κεφαλαλγία και αλλαγές στον κύκλο. Απαιτεί ιατρική συνταγή στην Ελλάδα και δεν συνίσταται η επαναλαμβανόμενη χρήση στον ίδιο κύκλο.
Η επιλογή της κατάλληλης αντισυλληπτικής μεθόδου αποτελεί προσωπική απόφαση που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό παίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς κάποιες μέθοδοι είναι πιο κατάλληλες για νεαρές γυναίκες, ενώ άλλες προτιμώνται σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ο τρόπος ζωής και οι προσωπικές προτιμήσεις, όπως η συχνότητα της σεξουαλικής δραστηριότητας και η προτίμηση για ορμονικές ή μη ορμονικές μεθόδους, επηρεάζουν σημαντικά την επιλογή.
Ο γυναικολόγος αποτελεί τον κύριο σύμβουλο για την επιλογή αντισυλληπτικής μεθόδου, αξιολογώντας το ιατρικό ιστορικό και τις ανάγκες κάθε γυναίκας. Ο φαρμακοποιός συμπληρώνει αυτόν τον ρόλο, παρέχοντας πρακτικές συμβουλές χρήσης και ενημέρωση για πιθανές παρενέργειες. Οι τακτικοί έλεγχοι είναι απαραίτητοι για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και την έγκαιρη ανίχνευση τυχόν προβλημάτων.
Υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από την αντισύλληψη που δημιουργούν σύγχυση. Ένας κοινός μύθος είναι ότι τα αντισυλληπτικά χάπια προκαλούν πάντα αύξηση βάρους, ενώ τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η μέση αύξηση είναι ελάχιστη. Άλλη παρανόηση είναι ότι η χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών επηρεάζει αρνητικά τη μελλοντική γονιμότητα, γεγονός που δεν υποστηρίζεται από την έρευνα.
Η ερώτηση "τι να κάνω αν ξεχάσω χάπι" είναι από τις πιο συχνές. Η απάντηση εξαρτάται από τον τύπο του χαπιού και τον χρόνο καθυστέρησης. Γενικά, αν έχουν περάσει λιγότερες από 12 ώρες, η προστασία παραμένει. Σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις, ορισμένα αντιβιοτικά και αντιεπιληπτικά φάρμακα μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των ορμονικών αντισυλληπτικών.
Στην Ελλάδα, τα αντισυλληπτικά διατίθενται σε φαρμακεία με ιατρική συνταγή. Τα online φαρμακεία προσφέρουν άνετη αγορά με παράδοση κατ' οίκον, τηρώντας όλες τις νομικές απαιτήσεις. Για την αγορά ορμονικών αντισυλληπτικών απαιτείται συνταγή γυναικολόγου ή παθολόγου, ενώ τα προφυλακτικά και οι σπερμοκτόνες διατίθενται ελεύθερα.
Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει συγκεκριμένα αντισυλληπτικά σκευάσματα με συμμετοχή του ασφαλισμένου. Η κάλυψη ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο του προϊόντος και την ιατρική ένδειξη. Τα ιδιωτικά ασφαλιστικά προγράμματα συχνά παρέχουν εκτεταμένη κάλυψη για αντισυλληπτικές μεθόδους, συμπεριλαμβανομένων και πιο σύγχρονων επιλογών όπως το ενδομήτριο σπιράλ.
