Η χοληστερίνη είναι μια λιπώδης ουσία που παράγεται φυσικά από το συκώτι και αποτελεί απαραίτητο συστατικό για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Συμμετέχει στην παραγωγή κυτταρικών μεμβρανών, ορμονών και χολικών αλάτων που βοηθούν στην πέψη των λιπών.
Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι χοληστερίνης που μεταφέρονται στο αίμα μέσω λιποπρωτεϊνών. Η HDL (High Density Lipoprotein) θεωρείται "καλή" χοληστερίνη καθώς μεταφέρει την χοληστερίνη από τους ιστούς πίσω στο συκώτι για αποβολή. Αντίθετα, η LDL (Low Density Lipoprotein) χαρακτηρίζεται ως "κακή" χοληστερίνη επειδή μπορεί να συσσωρευτεί στα τοιχώματα των αρτηριών.
Οι ενδεικτικές τιμές για την ολική χοληστερίνη είναι κάτω από 200 mg/dL, ενώ η LDL θα πρέπει να είναι κάτω από 100 mg/dL. Η HDL πρέπει να υπερβαίνει τα 40 mg/dL στους άνδρες και 50 mg/dL στις γυναίκες. Όταν οι τιμές υπερβαίνουν αυτά τα όρια, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση και πιθανή θεραπευτική παρέμβαση.
Η υψηλή χοληστερίνη συμβάλλει στην ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων.
Οι στατίνες αποτελούν την πρωτοκαθεδρία στη θεραπεία της δυσλιπιδαιμίας. Δρουν αναστέλλοντας το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση, που είναι υπεύθυνο για την ενδογενή σύνθεση χοληστερίνης στο συκώτι. Η αποτελεσματικότητά τους είναι τεκμηριωμένη, μπορώντας να μειώσουν την LDL χοληστερίνη έως και 50-60%.
Η εζετιμίμπη δρα διαφορετικά, αναστέλλοντας την απορρόφηση χοληστερίνης από το λεπτό έντερο. Συχνά συνδυάζεται με στατίνες για μεγαλύτερη μείωση της LDL χοληστερίνης. Αυτός ο συνδυασμός είναι ιδανικός για ασθενείς που δεν επιτυγχάνουν τους στόχους μόνο με στατίνες.
Οι αναστολείς PCSK9 αποτελούν επαναστατική θεραπεία για σοβαρές περιπτώσεις δυσλιπιδαιμίας. Χορηγούνται υποδορίως και μπορούν να μειώσουν την LDL χοληστερίνη έως και 70%.
Τα φυσικά συμπληρώματα διατροφής περιλαμβάνουν:
Η επιλογή θεραπείας εξατομικεύεται ανάλογα με το καρδιαγγειακό προφίλ κινδύνου κάθε ασθενή.
Η ελληνική φармακευτική αγορά διαθέτει ευρεία γκάμα φαρμάκων για τη θεραπεία της υψηλής χοληστερίνης, καλύπτοντας όλες τις κατηγορίες ασθενών και οικονομικές δυνατότητες. Τα περισσότερα από αυτά ανήκουν στην κατηγορία των στατινών, που αποτελούν τη βάση της θεραπείας.
Η Atorvastatin είναι από τις πιο συχνά συνταγογραφούμενες ουσίες, διαθέσιμη με εμπορικά ονόματα όπως Lipitor, Sortis και Atorva. Η Simvastatin, γνωστή ως Zocor ή Simvacor, αποτελεί επίσης δημοφιλή επιλογή λόγω της αποτελεσματικότητας και του χαμηλού κόστους. Η Rosuvastatin (Crestor, Rosuva) θεωρείται από τις ισχυρότερες στατίνες, ενώ η Pravastatin και Fluvastatin προτιμώνται σε ειδικές περιπτώσεις ασθενών.
Τα συνδυαστικά σκευάσματα όπως το Ezetrol Plus και το Inegy περιέχουν στατίνη μαζί με ezetimibe, προσφέροντας ενισχυμένη δράση για ασθενείς που χρειάζονται πιο επιθετική θεραπεία.
Στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη ποικιλία γενόσημων φαρμάκων που προσφέρουν σημαντική εξοικονόμηση κόστους:
Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου γίνεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση του ασθενούς, πιθανές αλληλεπιδράσεις και οικονομικούς παράγοντες.
Η σωστή λήψη των φαρμάκων χοληστερίνης είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητά τους. Οι περισσότερες στατίνες λαμβάνονται το βράδυ, καθώς η χοληστερίνη παράγεται κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η δοσολογία καθορίζεται από τον γιατρό βάσει των επιπέδων χοληστερίνης και της κατάστασης του ασθενή.
Οι πιο συχνές παρενέργειες περιλαμβάνουν μυαλγίες και μυοσίτιδα, που εκδηλώνονται με πόνο και αδυναμία στους μύες. Επίσης, μπορεί να παρατηρηθούν ήπιες διαταραχές στα ηπατικά ένζυμα, γι' αυτό απαιτείται τακτικός έλεγχος με εργαστηριακές εξετάσεις.
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα από ιχθυέλαια συμβάλλουν στη μείωση των τριγλυκεριδίων και την καρδιαγγειακή προστασία. Συνιστάται δοσολογία 1-2 γραμμαρίων ημερησίως, κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
Αυτές οι φυσικές ουσίες αναστέλλουν την απορρόφηση της χοληστερίνης στο έντερο. Βρίσκονται σε εμπλουτισμένα τρόφιμα και συμπληρώματα διατροφής, με συνιστώμενη δόση 2 γραμμάρια ημερησίως.
Η κόκκινη ζύμη ρυζιού περιέχει φυσικές στατίνες και μπορεί να μειώσει τη χοληστερίνη. Το CoQ10 συχνά συνδυάζεται με τη θεραπεία στατινών για την αντιμετώπιση μυϊκών παρενεργειών. Απαιτείται ιατρική επίβλεψη πριν τη χρήση οποιουδήποτε συμπληρώματος.
