Η ναυτία αποτελεί ένα δυσάρεστο αίσθημα που χαρακτηρίζεται από την επιθυμία για έμετο και την αίσθηση αναστάτωσης στο στομάχι. Πρόκειται για ένα σύμπτωμα και όχι ασθένεια αυτή καθαυτή, το οποίο μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες συνθήκες και να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ναυτίας περιλαμβάνουν:
Η ναυτία διαφέρει από τον έμετο, καθώς αποτελεί το προπαρασκευαστικό στάδιο που προηγείται της εκκένωσης του στομαχικού περιεχομένου. Ενώ η ναυτία είναι το υποκειμενικό αίσθημα, ο έμετος είναι η φυσική πράξη της αναγωγής. Η επίδραση στην καθημερινότητα μπορεί να είναι σημαντική, επηρεάζοντας την εργασία, τις κοινωνικές δραστηριότητες και τη συνολική ευημερία του ατόμου.
Η κινητόσεις αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες ναυτίας και οφείλεται στη δυσλειτουργία του εσωτερικού αυτιού κατά τη διάρκεια ταξιδιών με αυτοκίνητο, πλοίο, αεροπλάνο ή άλλα μεταφορικά μέσα. Η αντίφαση μεταξύ των αισθητηριακών σημάτων προκαλεί την αναστάτωση του νευρικού συστήματος.
Η πρωινή αδιαθεσία κατά την εγκυμοσύνη αποτελεί φυσιολογικό φαινόμενο που οφείλεται στις ορμονικές μεταβολές, ιδιαίτερα στην αύξηση της χοριονικής γοναδοτροπίνης (hCG). Συνήθως εμφανίζεται στο πρώτο τρίμηνο και υποχωρεί σταδιακά.
Πολλά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν ναυτία ως παρενέργεια, όπως αντιβιοτικά, χημειοθεραπευτικά και παυσίπονα. Διατροφικοί παράγοντες όπως η κατανάλωση λιπαρών τροφών, το αλκοόλ ή η τροφική δηλητηρίαση συμβάλλουν επίσης. Τέλος, ψυχολογικές αιτίες όπως το στρες, το άγχος και οι φοβίες μπορούν να πυροδοτήσουν επεισόδια ναυτίας.
Στην Ελλάδα διατίθεται ευρύ φάσμα φαρμάκων για την αντιμετώπιση της ναυτίας, τα οποία κατηγοριοποιούνται σε φάρμακα με και χωρίς συνταγή γιατρού.
Τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τη σοβαρή ναυτία χορηγούνται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή. Η ονδανσετρόνη είναι ένα από τα πλέον αποτελεσματικά αντιεμετικά, ιδιαίτερα για ναυτία που προκαλείται από χημειοθεραπεία ή χειρουργικές επεμβάσεις. Η μετοκλοπραμίδη αποτελεί κλασική επιλογή για γαστρεντερική ναυτία, ενώ η δομπεριδόνη προτιμάται όταν υπάρχουν προβλήματα κινητικότητας του πεπτικού συστήματος.
Για ήπια συμπτώματα ναυτίας, διατίθενται αποτελεσματικές επιλογές χωρίς συνταγή. Η Δραμίνη, που περιέχει διμενυδρινάτη, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την κίνησης ναυτία και διατίθεται ευρέως στα ελληνικά φαρμακεία. Επίσης, τα φυσικά προϊόντα με τζίντζερ κερδίζουν συνεχώς έδαφος λόγω της αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητάς τους.
Τα φάρμακα κατά της ναυτίας διατίθενται σε διάφορες μορφές για μέγιστη ευκολία χρήσης:
Το τζίντζερ (πιπερόριζα) αποτελεί μία από τις πιο μελετημένες φυσικές θεραπείες για τη ναυτία. Επιστημονικές έρευνες επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά του, ιδιαίτερα στη ναυτία της εγκυμοσύνης και στην κίνησης ναυτία. Διατίθεται σε μορφή καψακίων, τσαγιού ή φρέσκιας ρίζας.
Η δυόσμος, η χαμομήλι και η μελισσόχορτο χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για την ανακούφιση από τη ναυτία. Τα αιθέρια έλαια λεμονιού και μέντας μπορούν να εφαρμοστούν μέσω αρωματοθεραπείας για άμεση ανακούφιση.
Πολλά ομοιοπαθητικά προϊόντα διατίθενται στα ελληνικά φαρμακεία, προσφέροντας ήπιες και φυσικές λύσεις χωρίς παρενέργειες. Η βιταμίνη Β6 αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη για τη ναυτία της εγκυμοσύνης, ενώ συμπληρώματα μαγνησίου μπορούν να βοηθήσουν στη γενικότερη ισορροπία του οργανισμού. Ο συνδυασμός φυσικών και συμβατικών θεραπειών, υπό ιατρική επίβλεψη, προσφέρει συχνά τα καλύτερα αποτελέσματα.
Η σωστή λήψη των φαρμάκων κατά της ναυτίας είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητά τους. Τα περισσότερα αντιναυτιώδη φάρμακα πρέπει να λαμβάνονται 30-60 λεπτά πριν από το ταξίδι ή την έκθεση σε παράγοντες που προκαλούν ναυτία. Ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του φαρμακοποιού σας και διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.
Η δοσολογία διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ηλικία. Τα παιδιά χρειάζονται μικρότερες δόσεις, ενώ οι ηλικιωμένοι μπορεί να χρειάζονται προσαρμογή της δοσολογίας λόγω μειωμένης νεφρικής λειτουργίας. Ποτέ μην υπερβαίνετε την συνιστώμενη δόση.
Ειδική προσοχή απαιτείται για εγκύους γυναίκες, ιδιαίτερα κατά το πρώτο τρίμηνο. Πολλά αντιναυτιώδη φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν νυστάγμό και δεν συνιστώνται σε οδηγούς. Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια αν η ναυτία συνοδεύεται από έντονο πόνο, πυρετό ή αιμορραγία.
Η διατροφή παίζει κλειδικό ρόλο στη διαχείριση της ναυτίας. Προτιμήστε μικρά και συχνά γεύματα αντί για μεγάλα. Το τζίντζερ αποτελεί φυσικό αντιναυτιώδες, ενώ η μέντα μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα.
Για την πρόληψη κινητόσεων, κοιτάζετε προς τον ορίζοντα και επιλέξτε θέσεις με λιγότερη κίνηση. Οι τεχνικές αναπνοής και η αρωματοθεραπεία με μέντα μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων.
