Η υπέρταση ή αρτηριακή πίεση αναφέρεται στην αυξημένη πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών. Φυσιολογικές τιμές θεωρούνται οι 120/80 mmHg, ενώ πίεση άνω των 140/90 mmHg χαρακτηρίζεται ως υπέρταση. Στην Ελλάδα, περίπου το 30% του ενήλικου πληθυσμού πάσχει από υπέρταση, με το ποσοστό να αυξάνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 65 ετών.
Η μη θεραπευμένη υπέρταση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο, νεφρική ανεπάρκεια και καρδιακή ανεπάρκεια. Η έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη αυτών των επιπλοκών και τη διατήρηση της καλής υγείας του καρδιαγγειακού συστήματος. Η τακτική παρακολούθηση και η συμμόρφωση με τη θεραπεία αποτελούν τους βασικούς πυλώνες της επιτυχημένης αντιμετώπισης της υπέρτασης.
Η φαρμακευτική αγορά προσφέρει πέντε κύριες κατηγορίες αντιυπερτασικών φαρμάκων, καθεμία με διαφορετικό μηχανισμό δράσης:
Αναστέλλουν το ένζυμο που μετατρέπει την αγγειοτενσίνη I σε αγγειοτενσίνη ΙΙ, προκαλώντας αγγειοδιαστολή και μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Δρουν άμεσα στους υποδοχείς της αγγειοτενσίνης ΙΙ, παρέχοντας παρόμοια αποτελέσματα με τους ACE inhibitors αλλά με λιγότερες παρενέργειες.
Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου εξαρτάται από τα ατομικά χαρακτηριστικά του ασθενούς, τις συνυπάρχουσες παθήσεις και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Στην ελληνική φαρμακευτική αγορά διατίθεται ευρεία γκάμα αντιυπερτασικών φαρμάκων που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά στη διαχείριση της υψηλής αρτηριακής πίεσης. Τα φάρμακα αυτά ανήκουν σε διάφορες θεραπευτικές κατηγορίες και προσφέρουν εναλλακτικές επιλογές ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ασθενούς.
Μεταξύ των πιο διαδεδομένων αντιυπερτασικών φαρμάκων στην Ελλάδα συγκαταλέγονται:
Η σύγχρονη φαρμακοθεραπεία προτιμά συχνά τα συνδυαστικά σκευάσματα που περιέχουν δύο ή περισσότερες δραστικές ουσίες σε ένα δισκίο. Αυτά τα φάρμακα βελτιώνουν την συμμόρφωση των ασθενών και προσφέρουν αυξημένη αποτελεσματικότητα με λιγότερες παρενέργειες. Κοινοί συνδυασμοί περιλαμβάνουν ACE inhibitors με διουρητικά ή αποκλειστές διαύλων ασβεστίου με ARBs.
Η σωστή λήψη των αντιυπερτασικών φαρμάκων είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητά τους. Τα φάρμακα πρέπει να λαμβάνονται στην ίδια ώρα κάθε μέρα, κατά προτίμηση το πρωί, εκτός αν ο γιατρός σας έχει δώσει διαφορετικές οδηγίες. Η τακτικότητα στη λήψη είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς ακόμη και μία παραλειπόμενη δόση μπορεί να προκαλέσει αύξηση της αρτηριακής πίεσης.
Ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα αλληλεπιδρούν με τροφές. Για παράδειγμα, οι αναστολείς ACE μπορεί να χρειάζονται αποφυγή υψηλού καλίου, ενώ ορισμένα διουρητικά απαιτούν προσοχή στην κατανάλωση αλατιού. Μην διακόπτετε ποτέ απότομα τη θεραπεία χωρίς ιατρική επίβλεψη, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη αύξηση της πίεσης.
Οι παρενέργειες των αντιυπερτασικών φαρμάκων ποικίλλουν ανάλογα με την κατηγορία. Οι αναστολείς ACE μπορεί να προκαλούν ξηρό βήχα, ενώ τα διουρητικά συχνά οδηγούν σε συχνή ούρηση και πιθανή αφυδάτωση. Οι αποκλειστές καναλιών ασβεστίου μπορεί να προκαλούν πρήξιμο στα πόδια και ζάλη, ενώ τα βήτα-αναστολείς μπορεί να επηρεάσουν την καρδιακή συχνότητα.
Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό σας εάν εμφανίσετε έντονη ζάλη, δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο προσώπου ή χειλιών, ή ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό. Οι ηλικιωμένοι χρειάζονται ειδική προσοχή λόγω αυξημένου κινδύνου πτώσεων από υπόταση.
Τα διατροφικά συμπληρώματα μπορούν να υποστηρίξουν τη θεραπεία της υπέρτασης. Το μαγνήσιο βοηθά στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων, ενώ το κάλιο εξισορροπεί τις επιδράσεις του νατρίου. Τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της πίεσης. Φυτικά εκχυλίσματα όπως το σκόρδο, ο κρατάιγος και η ρίζα βαλεριάνας παραδοσιακά χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας.
Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι εξίσου σημαντικές: τακτική άσκηση, διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, μείωση του αλατιού, διαχείριση του στρες και αποφυγή του καπνίσματος ενισχύουν δραματικά την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής.
